Czy jesteśmy przygotowani do kontaktu z odmiennością kulturową

Po dwóch latach temat integracji międzykulturowej Romów był przedmiotem wydarzenia, które w piątek (22 maja 2026 r.) odbyła się w Poznaniu. Jego organizatorem był Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Poznaniu.

W konferencji „Sprawdzone praktyki pomocy społecznej na rzecz integracji międzykulturowej Romów i społeczeństwa polskiego, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji kobiet, młodzieży i dzieci” wzięli udział m.in. pracownicy pomocy społecznej czy urzędów gmin. Mieli oni okazję wysłuchać wystąpień: Emilii Kledzik, Agnieszki Szczepanik, Huberta Tubackiego, Michała Ptaka, Karoliny Kwiatkowskiej, Anny Woźniak i Moniki Zalewskiej.

– Stereotypy i uprzedzenia wobec mniejszości romskiej stanowią istotny czynnik wpływający na proces marginalizacji społecznej tej grupy. Utrwalone negatywne schematy myślenia prowadzą do dyskryminacji Romów i Romni  oraz ograniczają ich możliwości uczestnictwa w życiu społecznym, edukacyjnym i zawodowym – uważa Karolina Kwiatkowska, kulturoznawczyni, członkini zarządu Stowarzyszenia Centralna Rada Romów w Polsce. –  Postrzeganie społeczności romskiej przez pryzmat stereotypów, zamiast rzeczywistej wiedzy o jej kulturze i tradycjach, przyczynia się do powstawania barier komunikacyjnych i społecznych. Zjawiska te wpływają negatywnie na relacje między mniejszością romską a społeczeństwem polskim, utrudniając proces integracji oraz budowanie wzajemnego zaufania.

Zdaniem Kwiatkowskiej, przeciwdziałanie stereotypizacji wymaga rozwijania edukacji międzykulturowej, promowania postaw tolerancji oraz wzmacniania szacunku wobec różnorodności kulturowej.

Dyskutowano nie tylko o sytuacji romskiej grupy etnicznej, ale szerzej – z czym borykają się osoby w odmiennej kulturze, niż ta obowiązująca w kraju ich pochodzenia. Czy jesteśmy przygotowani na kontakt z odmiennością kulturową?

– Podróżujemy, pracujemy za granicą, ale często nie mamy czasu zastanowić się przez jakie „okulary” spoglądamy na inne kultury. I często albo nadajemy obserwowanym zachowaniom albo nadmiernie pozytywne („jacy oni wszyscy mili, tacy uśmiechnięci”) albo negatywne („jacy oni niegrzeczni, tak krzyczą zamiast rozmawiać”) znaczenie. Potrzebujemy sprawdzać co się za tym kryje, podobnie jak migranci w Polsce sprawdzają co jest pod powierzchnią polskiego narzekania, dumy narodowej etcetera – mówi Agnieszka Szczepanik, coach kariery, doradczyni międzykulturowa. I podkreśla: – Do kontaktu z odmiennością kulturową potrzebujmy także wiedzieć więcej o sobie, swoich korzeniach, rozpoznawać co jest dla mnie ważne w polskiej kulturze, czego się obawiam, jak sobie z tym lękiem radzić – to wszystko po to, by mieć własne zdanie, nie dać się zmanipulować fałszywym informacjom. Warto zaś zacząć od życzliwości dla siebie i innych.

Rozszerzone wersje wystąpień prelegentek i prelegentów zostaną przygotowane w formie elektronicznej publikacji. Zostanie ona udostępniona do bezpłatnego wykorzystania. Gdy publikacja będzie gotowa, poinformujemy, gdzie będzie dostępna.

Konferencja została objęta patronatem honorowym Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Wojewody Wielkopolskiego oraz Prezydenta Miasta Poznania. Sfinansowano z dotacji z budżetu państwa w ramach zadania pod nazwą „Edukacja i Inspiracja” Programu Integracji Społecznej i Obywatelskiej Romów w Polsce na lata 2021-2030.