Baner UE

„Schematom STOP! Wspólne działania instytucji pomocy społecznej i instytucji rynku pracy – pilotaż”

Działanie 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej
Priorytet I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Pilotaż współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Pilotaż testowany w Poznaniu oraz w 38 powiatach w Polsce.

Czas realizacji: od 24 stycznia 2014r. do 31 marca 2015r.

Realizatorzy: Miasto Poznań – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (Lider)

1. Cele projektu

GŁÓWNYM CELEM PROJEKTU było (na szczeblu powiatu) utworzenie skoordynowanego systemu współpracy instytucjonalnej wobec rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym z tytułu bezrobocia lub pozostawania w trwałym pokoleniowym bezrobociu i niemożności wyjścia z systemu świadczeń pomocy społecznej, a także testowe wypracowanie nowych instrumentów rodzinnej aktywizacji i integracji społecznej.

CELE SZCZEGÓŁOWE:

1) opracowany mechanizm koordynacji i współpracy instytucji rynku pracy i instytucji pomocy społecznej z wykorzystaniem filaru reintegracji społecznej i zawodowej na poziomie powiatu i gminy wobec rodzin,

2) opracowane nowe instrumenty aktywizacji zawodowej i integracji społecznej ukierunkowane na kompatybilność oddziaływania na rodziny i ich członków, tzw. rodzinne programy aktywizacji zawodowej, pomocy i integracji społecznej (rodzinne kontrakty socjalne),

3) zwiększenie spójności oddziaływania instytucji dwóch systemów wsparcia i pomocy.

Odpowiedzią na zdiagnozowane potrzeby i powyższe cele był niniejszy projekt. 

W Mieście Poznań został pilotażowo opracowany i testowany Rodzinny Programy Aktywizacji Zawodowej, Pomocy i Integracji Społecznej, który obejął pilotażem 10 poznańskich rodzin, korzystających z pomocy systemu urzędów pracy i ośrodków pomocy społecznej. Zastosowano nowatorską formę współpracy instytucji rynku pracy oraz instytucji pomocy i integracji społecznej. Rekomendacje z pilotażu posłużyły na poziomie ogólnopolskim jako potencjalny model sposobu koordynacji działań i współpracy instytucji w obu przedmiotowych obszarach działania. Rekomendacje stanowią podstawę do opracowania wytycznych Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie tworzenia Powiatowych Zespołów Koordynujących Współpracę w obszarze przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, a także mogą być wykorzystane jako uzupełnienie do gminnych i powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych.

2. Grupy docelowe

Grupy docelowe, które objęto wsparciem w ramach projektu należały do następujących kategorii:

a) odbiorców instytucjonalnych, którymi były INSTYTUCJE RYNKU PRACY (IRP), głównie Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu, ale także współpracujące z nimi agencje zatrudnienia specjalizujące się w działaniach na rzecz długotrwale bezrobotnych, INSTYTUCJE POMOCY SPOŁECZNEJ, którymi był Miejski Ośrodki Pomocy Rodzinie w Poznaniu, a także urzędy administracji samorządowej szczebla gminnego i powiatowego;

b) odbiorców indywidualnych, w której wystąpią PRACOWNICY Instytucji Rynku Pracy, Instytucji Pomocy i Integracji Społecznej (IPiIS), a także urzędów samorządowej administracji publicznej i in.;

c) 10 rodzin wielodzietnych zagrożonych wykluczeniem społecznym z tytułu długotrwałego bezrobocia i ubóstwa.

3. Etapy realizacji pilotażu

1.    Powołanie POWIATOWEGO ZESPOŁU KOORDYNUJĄCEGO WSPÓŁPRACĘ (PZKW) i przygotowanie Lokalnego Programu Interdyscyplinarnej Współpracy.


Zadanie polegało na pilotażowej realizacji współpracy IRP i IPiIS z wykorzystaniem filaru reintegracji społecznej i zawodowej na poziomie powiatu i gminy wobec rodzin, w formie Powiatowego Zespołu Koordynującego Współpracę instytucji rynku pracy i instytucji pomocy społecznej. W ramach współpracy PZKW w powiecie przetestowano rodzinne programy aktywizacji zawodowej, pomocy i integracji społecznej (tj. rodzinne kontrakty socjalne), w oparciu o modele testowe opracowane przez ekspertów. 
Utworzony PZKW, przy wsparciu ekspertów, przygotował szczegółowe zasady współpracy instytucji obu systemów w ramach testowania modeli, zapoznał się z modelami testowymi, które stanowiły rodzaj wytycznych dla powiatu do opracowywania ich własnych rozwiązań na bazie modeli.
W Poznaniu Powiatowy Zespołu Koordynujący Współpracę stanowili przedstawiciele:

  • Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w osobach dwóch Kierowników Filii MOPR 
  • Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu  w osobie Kierownika Działu Pośrednictwa Pracy (członek honorowy)
  • Poznańskiego Centrum Świadczeń w osobie Zastępcy Dyrektora 
  • Centrum Integracji Społecznej „Piątkowo” przy Stowarzyszeniu ETAP w osobie Członka Zarządu
  • Spółdzielni socjalnej “Poznanianka” w osobie Prezesa
  • Sądu Okręgowego w Poznaniu w osobie Kuratora Okręgowego 
  • Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu w osobie Naczelnika Wydziału Prewencji
  • Urzędu Miasta Poznania – Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych, Oddziału Polityki Społecznej w osobie Pełnomocnika Prezydenta ds. Rodzin Wielodzietnych (członek honorowy) i Specjalisty ds. koordynacji programów społecznych oraz Wydziału Oświaty w osobie Specjalisty ds. organizacji szkół i placówek oświatowych
  • Związku Rodzin Dużych „Trzy Plus” w osobie Prezesa.

PZKW był odpowiedzialny za:

  1. opracowanie i pilotażowe wdrożenie LOKALNEGO PROGRAMU INTERDYSCYPLINARNEJ WSPÓŁPRACY (LPIW) (wspólnego lokalnego katalogu działań) integrującego pracowników/pracownice instytucji obu obszarów we wspólnych działaniach na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i bezrobociem, w tym szczególnie rodzin objętych pilotażem
  2. włączenie do współdziałania w ramach Mobilnej Grupy Interdyscyplinarnej wspólnych partnerów lokalnych
  3. ujednolicenie trybu i sposobu wykorzystania lokalnej infrastruktury podmiotów działających w obszarze rynku pracy, pomocy społecznej i usług integracji społecznej,
  4. zaopiniowanie i akceptację rodzinnych programów (kontraktów rodzinnych) opracowanych przez Mobilną Grupę Interdyscyplinarną.

PZKW korzystało z doradztwa ekspertów w zakresie opracowania LPIW i procedur. 

2.    Powołanie MOBILNEJ GRUPY INTERDYSCYPLINARNEJ (MGI), rekrutacja rodzin i opracowanie i wdrożenie rodzinnego programu aktywizacji zawodowej, pomocy i integracji.

Zadanie to polegało na wyborze pracowników IRP i IPiIS z grona podmiotów uczestniczących w realizacji pilotażu w danym powiecie. Osoby te w powiecie stanowiły skład 10-osobowej Mobilnej Grupy Interdyscyplinarnej. 
W Poznaniu Mobilną Grupę Interdyscyplinarnej stanowili przedstawiciele:

  • Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w osobach pracowników socjalnych, pedagoga, psychologa
  • Powiatowego Urzędu Pracy w osobie doradcy klienta –  pośrednika pracy
  • Centrum Integracji Społecznej Piątkowo przy Stowarzyszeniu ETAP w osobie pracownika socjalnego
  • Spółdzielni Socjalnej “Poznanianka” w osobie pracownika spółdzielni
  • Sądu Okręgowego w Poznaniu w osobie kuratora zawodowy
  • Związku Dużych Rodzin „Trzy Plus” w osobie mamy rodziny wielodzietnej.

Do zadań MGI należało:

  1. przegląd lokalnego środowiska, czyli wytypowanie rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym, w których dorosłe osoby pozostają w długotrwałym bezrobociu oraz które korzystają ze świadczeń pomocy społecznej z tytułu ubóstwa, do etapu testowania nowych, modelowych programów aktywizacji zawodowej, pomocy i integracji społecznej,
  2. opracowanie i wdrożenie Rodzinnego Programu Aktywizacji Zawodowej, Pomocy i Integracji Społecznej, 
  3. przygotowanie z rodzinami rodzinnych programów (kontraktów rodzinnych) przy wsparciu ekspertów i z wykorzystaniem wskazówek modelowych, przedłożenie ich do akceptacji przez PZKW, a następnie pomoc rodzinom w realizacji kontraktów rodzinnych.

PILOTAŻOWA REALIZACJA PROGRAMÓW

Członkowie Mobilnej Grupy Interdyscyplinarnej opracowali i testowali Rodzinny Program Aktywizacji Zawodowej, Pomocy i Integracji, oraz jako opiekunowie rodzin pracowali z rodzinami nad realizacją kontraktów rodzinnych opracowanych na rzecz konkretnych rodzin z danego powiatu, w oparciu o modele. Kontrakty rodzinne zawierające charakterystykę rodziny oraz szczegółowy budżet przed wdrożeniem podlegały akceptacji PZKW. Realizacja kontraktów rodzinnych opierała się o zasadę, że wszystkie dorosłe osoby z danej rodziny uczestniczyły w aktywizacji zawodowej, a dzieci równolegle korzystały z form wsparcia (edukacja integracyjna, zajęcia/warsztaty/korepetycje, wyjazdy integracyjne, pomoc szkolna itp.). Każda z rodzin, uczestnicząca w testowaniu podpisała rodzinny kontrakt socjalny. Przerwanie udziału w programie przez rodzinę skutkowało powrotem do ustawowych form pomocy społecznej.

Każdy z programów (kontraktów rodzinnych) zawierał następujące komponenty:

  1. MODUŁ PROZATRUDNIENIOWY 
  2. MODUŁ SPOŁECZNY I INTEGRACYJNY
  3. MODUŁ RODZINNY
  4. MODUŁ SPORT I KULTURA

MGI dysponował środkami na realizację programów/kontraktów dla 10 rodzin uczestniczących w pilotażowym testowaniu programów w danym powiecie. Członkowie MGI działali bezpośrednio w terenie z rodzinami beneficjentów pomocy społecznej animując wdrażanie elementów programów. Dzięki takiemu działaniu nastąpiło zbliżenie instytucji do środowiska osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej oraz realna współpraca pracowników IRP i IPiIS z wykorzystaniem filaru reintegracji społecznej i zawodowej na poziomie powiatu wobec rodzin. 

Ponadto Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich przeprowadziło badanie w 39 powiatach objętych pilotażem (w tym w Poznaniu), w którym przeanalizowano i porównano sposoby pilotażowej współpracy w ramach PZKW, realizacji LPIW, także rezultaty wszystkich rodzinnych programów (kontraktów socjalnych) zrealizowanych w 39 powiatach, w tym szczególnie wpływu rodzinnych kontraktów socjalnych na aktywizację zawodową i integrację społeczną rodzin objętych pilotażem, w odniesieniu do sytuacji rodzin, które w pilotażu nie brały udziału, a także sposób i jakość współpracy pracowników IRP i IPiIS w ramach MGI. Produkt końcowy (na poziomie CRZL) to raport z pilotażu oraz dokonanie wyboru i opisania najlepszych praktyk do zaprezentowania w formie publikacji. Wyniki analiz podlegają skonfrontowaniu z rozwiązaniami modelowymi. 

Wykonawca badania zaproponuje korektę/uzupełnienie modeli zgodnie z rekomendacjami wynikającymi z tych analiz. Ostatnim etapem pracy Wykonawcy jest opracowanie propozycji zmian legislacyjnych, uwzględniającej model współpracy (LPIW) w ramach PZKW i ostateczną wersję modelowych programów rodzinnych, w formie wytycznych Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Wykonawca opracuje ponadto rekomendacje dla koordynacji działań IRP oraz IPiIS.

Najlepsze praktyki oraz rekomendacje będą wykorzystane do upowszechnienia  przez Departament Pomocy i Integracji Społecznej i Departament Rynku Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej jako element budowy i ulepszania systemu koordynacji oraz przekazywania informacji i danych między instytucjami działającymi w obszarze pomocy i integracji społecznej oraz rynku pracy. Na poziomie powiatów opracowane rekomendacje będą służyły samorządom jako element, o które mogą zostać uzupełnione gminne lub powiatowe strategie rozwiązywania problemów społecznych. 

4. Rezultaty i produkty

REZULTATY TWARDE

  • Powołany Powiatowy Zespół Koordynujący Współpracę
  • Opracowany i wdrożony w powiecie nowatorski program współpracy IRP oraz IPiIS tj. Lokalny Program Interdyscyplinarnej Współpracy; 
  • Opracowanie i wdrożenie Rodzinnego Programu Aktywizacji Zawodowej, Pomocy i Integracji dla 10 rodzin uczestniczących w projekcie.

REZULTATY MIĘKKIE

  • Wzrost wiedzy wśród pracowników IRP i IPiIS nt. specyfiki pracy tych instytucji z klientem, wspólnych problemów oraz obszarów wymagających skoordynowanej współpracy 
  • Uzyskanie wiedzy pozwalającej określić, najbardziej efektywne działania wskazane do implementacji w obszarze pomocy i integracji społecznej oraz rynku pracy
  • Wzrost spójności działań instytucji obu obszarów pomiędzy IPiIS oraz IRP na terenie danego powiatu
  • Wzrost satysfakcji klientów instytucji rynku pracy i pomocy i integracji społecznej (członków rodzin objętych projektem).

PRODUKTY PROJEKTU

  • Lokalny Program Interdyscyplinarnej Współpracy z załącznikami (LPIW)
  • Rodzinny Program Aktywizacji Zawodowej, Pomocy i Integracji z załącznikami (RPA)

TRWAŁOŚĆ PROJEKTU

Przedmiotowy projekt jest pilotażem nowego innowacyjnego rozwiązania systemowego, które jest możliwe do włączenia w główny nurt polityki. Elementem gwarantującym trwałość są opracowane wytyczne Ministra Pracy i Polityki Społecznej, które zapewnią kontynuację finansowania wdrożonych LPIW i RPA.

Więcej informacji o projekcie na stronie: 

http://www.crzl.gov.pl/

 

I. 2015_02_11_Rodzinny Program Aktywizacji Zawodowej, Pomocy i Integracji Społecznej

II. 2015_03_25_Lokalny Program Interdyscyplinarnej Współpracy

 

Do pobrania podręcznik systemowy pt.: „Model lokalnej interdyscyplinarnej współpracy na rzecz rodziny wielodzietnej” w formacie PDF